To się dzieje, kiedy siedzisz przez 2 tygodnie - nawet jeśli jesteś młody

Ile czasu naprawdę potrzeba, aby zdrowa osoba stała się mierzalnie mniej zdrowa? Mniej niż myślisz.

Według nowych badań przeprowadzonych na Uniwersytecie w Liverpoolu, zaledwie dwa tygodnie bez regularnej aktywności fizycznej mogą prowadzić do zmian mięśniowych i metabolicznych, które mogą potencjalnie zwiększyć ryzyko cukrzycy, chorób serca i być może nawet przedwczesna śmierć.

Nowe badanie jest prezentowane w tym tygodniu na Europejskim Kongresie Otyłości w Porto w Portugalii i nie zostało jeszcze opublikowane w recenzowanym czasopiśmie naukowym. Odkrycia są wstępne, ale autorzy twierdzą, że nadal podkreślają niebezpieczne konsekwencje siedzącego trybu życia - nawet przez krótki okres.

Aby zbadać, jak bardzo dwutygodniowa przerwa w aktywności fizycznej może wpłynąć na zdrowie młodych dorosłych, naukowcy zrekrutowali 28 mężczyzn i kobiet, średni wiek 25 lat, którzy nie ćwiczyli regularnie, ale chodzili około 10 000 kroków dziennie. Uczestnicy mieli średni wskaźnik masy ciała 25, co jest uważane za granicę między prawidłową a nadwagą.

Przed rozpoczęciem badania naukowcy mierzyli tłuszcz i masę mięśniową uczestników, funkcję mitochondriów (miara tego, jak dobrze regulują energię i regenerują się po wysiłku) oraz sprawności fizycznej. Następnie poproszono uczestników o noszenie monitora aktywności przez dwa tygodnie i ograniczenie ich codziennej aktywności o ponad 80% - do około 1500 kroków dziennie. Powiedziano im również, aby w tym czasie nie zmieniali spożycia pokarmu.

W ciągu tych 14 dni czas spędzany na wykonywaniu umiarkowanych do energicznych czynności skrócił się średnio o 125 minut dziennie - z 161 minut. do zaledwie 36. Dzienny czas siedzącego trybu życia wzrósł średnio o 129 minut.

Nic dziwnego, że gdy uczestnicy zostali ponownie zbadani po tych dwóch tygodniach, przybrali na wadze i stracili masę mięśniową. Zwiększyła się również całkowita ilość tkanki tłuszczowej - zwłaszcza tłuszczu w okolicach brzucha, który jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju chorób przewlekłych.

Naukowcy zauważyli również inne zmiany, których nie oczekiwano. Uczestnicy nie byli w stanie biegać tak długo lub z taką samą intensywnością, jak wcześniej. Doświadczyli również spadku wrażliwości na insulinę, wzrostu ilości tłuszczu gromadzonego w wątrobie i wzrostu trójglicerydów (jednego ze składników cholesterolu).

„Myśleliśmy, że zobaczymy pewne subtelne zmiany” - mówi współautor dr Dan Cuthbertson, czytelnik i konsultant Instytutu Starzenia się i Chorób Przewlekłych Uniwersytetu w Liverpoolu. „Ale kiedy wszystko, co mierzysz, pogarsza się w tak krótkim czasie, w tym te ważne czynniki ryzyka chorób serca i cukrzycy typu 2, jest to w rzeczywistości dość zaskakujące”.

Wyniki były również zaskakujące, ponieważ badanie dotyczy stosunkowo młodych i zdrowych osób, mówi naczelna autorka i absolwentka Kelly Bowden-Davies. „Gdyby nawet ci ludzie byli zagrożeni, musisz pomyśleć o tym, co to oznacza dla pacjentów starszych lub mniej zdrowych, lub z innymi czynnikami ryzyka, takimi jak choroba w rodzinie”.

Autorzy przyznają, że zmiany były niewielkie, ale były istotne statystycznie. Mówią, że jeśli siedzący tryb życia byłby kontynuowany dłużej niż dwa tygodnie, zmiany te prawdopodobnie stałyby się wyraźniejsze.

I chociaż uczestnicy badania drastycznie ograniczyli swoją codzienną aktywność, Bowden-Davies zwraca uwagę, że byli nadal zajmują się swoim codziennym życiem. „Nadal chodzili do pracy lub na uniwersytet albo opiekowali się swoimi dziećmi” - mówi. „Jest to więc typowy przykład tego, co niektóre osoby robią w społeczeństwie”. Autorzy twierdzą, że nawet osobom regularnie aktywnym nie trudno sobie wyobrazić, jak zmiana stylu życia - na przykład nowa praca lub dłuższe dojazdy do pracy - może spowodować tego typu ograniczenie chodzenia i innych rodzajów regularnych ćwiczeń.

Ale są też dobre wieści z badania: kiedy uczestnicy powrócili do swojej normalnej aktywności po siedzącym okresie, ich stan zdrowia powrócił do normy w ciągu kolejnych dwóch tygodni.

„Efekty były całkowicie odwracalne - więc jest dobrze, jeśli jesteś sprawny i zdrowy, jedziesz na wakacje na dwa tygodnie, a potem wrócisz do normalności ”- mówi Cuthbertson. „Problem polega jednak na tym, że wiele osób nie wraca do tych poziomów aktywności i wtedy być może efekty będą się kumulować”. Im dłużej ludzie są nieaktywni, tym trudniej jest wrócić do formy, dodaje, zwłaszcza tym, którzy już mają problemy zdrowotne.

Cuthbertson podkreśla również, że nawet jeśli ludzie nie mogą dostać się na siłownię lub regularnie się pocić, po prostu pozostanie aktywnym - mniej siedzenia i więcej chodzenia - może pomóc w zapobieganiu zmianom zaobserwowanym w tym badaniu. „Samo bycie mniej siedzącym i utrzymywanie dużej liczby kroków ma bardzo wyraźne korzyści zdrowotne” - mówi.