Stwardnienie rozsiane u dzieci: co musisz wiedzieć

Objawy
Przyczyny
Diagnoza
Leczenie
Dieta
Uwagi szczególne
Outlook

Stwardnienie rozsiane (SM) jest chorobą autoimmunologiczną. Układ odpornościowy organizmu błędnie atakuje substancję, która otacza i chroni nerwy w mózgu i rdzeniu kręgowym. Substancja ta nazywa się mieliną.

Mielina umożliwia sygnałom szybkie i płynne przemieszczanie się przez nerwy. Kiedy jest kontuzjowany, sygnały zwalniają i źle się komunikują, powodując objawy SM.

SM rozpoznane w dzieciństwie nazywa się SM u dzieci. Tylko 3 do 5 procent osób z SM jest diagnozowanych przed ukończeniem 16 roku życia, a mniej niż 1 procent otrzymuje diagnozę przed 10 rokiem życia.

Objawy SM u dzieci i nastolatków

Objawy SM zależą od tego, które nerwy zostały dotknięte. Ponieważ uszkodzenie mieliny jest plamiste i może dotyczyć dowolnej części ośrodkowego układu nerwowego, objawy SM są nieprzewidywalne i różnią się w zależności od osoby.

U dzieci stwardnienie rozsiane jest prawie zawsze typem rzutowo-remisyjnym. Oznacza to, że choroba przebiega naprzemiennie między nawrotami, w których u kogoś pojawiają się nowe objawy, a remisjami, w których występują tylko łagodne objawy lub ich brak.

Flary mogą trwać od dni do tygodni, a remisja może trwać miesiące lub lata. Jednak ostatecznie choroba może przekształcić się w trwałą niepełnosprawność.

Większość objawów SM u dzieci jest taka sama, jak u dorosłych, w tym:

osłabienie
mrowienie i drętwienie
problemy z oczami, w tym utrata wzroku, ból podczas ruchu gałek ocznych i podwójne widzenie
problemy z równowagą
trudności z chodzeniem
drżenie
spastyczność (ciągły skurcz mięśni)
problemy z kontrolą jelit i pęcherza
niewyraźna mowa

Zwykle objawy jak osłabienie, drętwienie i mrowienie oraz utrata wzroku tylko po jednej stronie ciała.

Zaburzenia nastroju często występują u dzieci ze stwardnieniem rozsianym. Depresja występuje najczęściej i występuje u około 27 procent dzieci ze stwardnieniem rozsianym. Inne częste stany to:

lęk
zespół lęku napadowego
depresja dwubiegunowa
zaburzenie adaptacyjne

Około 30 procent dzieci ze stwardnieniem rozsianym ma upośledzenie funkcji poznawczych lub problemy z myśleniem. Do najczęściej dotkniętych działań należą:

pamięć
koncentracja uwagi
szybkość i koordynacja wykonywania zadań
przetwarzanie informacji
funkcje wykonawcze, takie jak planowanie, organizowanie i podejmowanie decyzji

Niektóre objawy występują częściej u dzieci, ale rzadko u dorosłych. Te objawy to:

napady drgawkowe
letarg

Przyczyny SM u dzieci i nastolatków

Przyczyna SM u dzieci (i dorosłych) jest nieznane. Nie jest zaraźliwa i nic nie można zrobić, aby temu zapobiec. Jest jednak kilka rzeczy, które wydają się zwiększać ryzyko zachorowania:

Genetyka / historia rodziny. SM nie jest dziedziczone po rodzicach, ale jeśli dziecko ma określone kombinacje genów lub rodzic lub rodzeństwo z SM, jest nieco bardziej prawdopodobne, że je zachoruje.
Narażenie na wirusa Epsteina-Barra. Wirus ten może działać jako czynnik wywołujący SM u dzieci, które są na nią podatne. Jednak wiele dzieci jest narażonych na działanie wirusa i nie choruje na SM.
Niski poziom witaminy D. SM występuje częściej u ludzi w klimacie północnym, gdzie jest mniej słońca niż wokół równika. Nasze ciała potrzebują światła słonecznego do produkcji witaminy D, więc ludzie w północnym klimacie mają zwykle niższy poziom witaminy D. Naukowcy uważają, że może to oznaczać związek między SM a niską zawartością witaminy D. Ponadto niski poziom witaminy D zwiększa ryzyko nawrotu.
Narażenie na palenie. Wykazano, że dym papierosowy, zarówno bierny, jak i bierny, zwiększa ryzyko rozwoju SM.

Diagnoza SM u dzieci i nastolatków

Diagnozowanie SM u dzieci może być trudne z kilku powodów.

Inne choroby wieku dziecięcego mogą mieć podobne objawy i trudno je odróżnić. Ponieważ stwardnienie rozsiane jest tak rzadkie u dzieci i nastolatków, lekarze mogą go nie szukać.

Nie ma specjalnego testu do diagnozowania SM. Zamiast tego lekarz wykorzystuje informacje z wywiadu, badania i kilku testów, aby potwierdzić diagnozę i wykluczyć inne możliwe przyczyny objawów.

Aby postawić diagnozę, lekarz musi zobaczyć dowody SM w dwie części ośrodkowego układu nerwowego w dwóch różnych momentach. Diagnozę można postawić tylko po jednym epizodzie z nieprawidłowościami widocznymi w MRI, jeśli istnieją dowody na SM w płynie rdzeniowym i wykluczone są wszystkie inne możliwe przyczyny objawów i wyniki MRI.

Testy, które lekarz może wykorzystać do zdiagnozowania SM obejmują:

Historia i egzamin. Lekarz zada szczegółowe pytania dotyczące rodzajów i częstotliwości objawów u dziecka oraz przeprowadzi dokładne badanie neurologiczne.
MRI. MRI pokazuje, czy jakiekolwiek części mózgu i rdzenia kręgowego są uszkodzone. Może również wskazywać, czy w nerwu wzrokowym między okiem a mózgiem występuje stan zapalny nazywany zapaleniem nerwu wzrokowego.
Nakłucie lędźwiowe. Na potrzeby tej procedury pobiera się próbkę płynu otaczającego mózg i rdzeń kręgowy i bada się ją pod kątem objawów SM.
Potencjały wywołane. Ten test pokazuje, jak szybko sygnały przechodzą przez nerwy. Sygnały te będą powolne u dzieci ze stwardnieniem rozsianym, jeśli w przeszłości wystąpiło zapalenie nerwu wzrokowego.
Optyczna tomografia koherentna. Jest to test, który wykonuje zdjęcie nerwu wzrokowego i może szukać przerzedzenia. Może to wywołać historię zapalenia nerwu wzrokowego, które mogło nie powodować żadnych objawów.

Leczenie SM u dzieci i młodzieży

Chociaż nie ma lekarstwa na SM, istnieją terapie mające na celu zmniejszenie nowych zmian i nawrotów oraz spowolnienie postępu choroby:

Sterydy mogą zmniejszać stan zapalny oraz skracać długość i nasilenie nawrotów.
Wymiana osocza, która usuwa przeciwciała atakujące mielinę, może być stosowana w leczeniu nawrotów, jeśli sterydy nie nie działają lub nie są tolerowane.

Konkretne objawy można leczyć innymi lekami w celu poprawy jakości życia.

Terapia fizyczna, zajęciowa i logopedyczna również mogą bądź pomocny dla dzieci chorych na SM.

Zalecenia dietetyczne dla SM u dzieci

Plan żywieniowy osoby chorej na SM jest ważny dla zapobiegania nawrotom, szczególnie u dzieci. Jedno z badań z 2018 roku wykazało, że dzieci stosujące dietę bogatą w tłuszcze, zwłaszcza tłuszcze nasycone, częściej miały nawrót choroby. Spożywanie większej ilości warzyw wydawało się prowadzić do mniejszej liczby nawrotów.

Badanie nie wykazało żadnego związku ze wzrostem węglowodanów, cholesterolu, nabiału, błonnika, owoców, żelaza ani cukru.

Jest możliwe, że nadmierne spożycie tłuszczu może wywołać zwiększone zapalne chemikalia lub wpłynąć na mikroflorę jelitową.

Inne badanie z 2018 roku zasugerowało związek między niskim spożyciem żelaza a przypadkami SM u dzieci. Chociaż potrzeba więcej badań, aby lepiej zrozumieć związek między jedzeniem a SM u dzieci, zdrowa dieta może być czynnikiem zmniejszającym nawroty i objawy.

Oto niektóre pokarmy i składniki odżywcze, które mają poprawić dietę dzieci na SM :

Zbilansowana dieta. Zdrowa równowaga węglowodanów złożonych, zdrowych tłuszczów, białka, owoców i dużej ilości warzyw wpływa na ogólny stan zdrowia.
Żelazo. Pokarmy bogate w żelazo obejmują zielone warzywa liściaste, takie jak szpinak, fasola, kurczak, indyk oraz wzbogacone pieczywo pełnoziarniste i płatki zbożowe.
Kwasy tłuszczowe Omega-3. Można je znaleźć w suplementach i produktach spożywczych, takich jak łosoś, siemię lniane i orzechy włoskie. Kwasy tłuszczowe omega-3 zostały powiązane z niższymi wskaźnikami nawrotów u dorosłych ze stwardnieniem rozsianym.
Witamina D. Niski poziom witaminy D jest powiązany z częstszym występowaniem SM. Tłuste ryby, takie jak łosoś i dorsz, tuńczyk w puszce, żółtka jaj, grzyby, żywność wzbogacona i suplementy witaminy D to dobry wybór.
Warzywa bogate w błonnik. Ciemne, liściaste warzywa i inne warzywa bogate w błonnik mogą pomóc ustabilizować poziom cukru we krwi i zapobiegać nawrotom. Szpinak, brokuły i jarmuż są również świetnymi źródłami wapnia i żelaza.

Oto, czego należy unikać w diecie pediatrycznej z SM:

tłuszcze nasycone
cukier (który może zaostrzyć objawy)
ultra przetworzona żywność i rafinowane zboża
nadmierna sól (może być związana z obniżonymi funkcjami poznawczymi)
gluten, jeśli okaże się, że jest nietolerancyjny (istnieją pewne powiązania między celiakią a stwardnieniem rozsianym, dlatego zaleca się wykonanie testu na nietolerancję)

Specjalne uwagi i wyzwania społeczne

Chorowanie na SM jako dziecko może powodować wyzwania emocjonalne i społeczne. Życie z poważną chorobą przewlekłą może negatywnie wpływać na:

samoocenę
pewność siebie
wyniki w szkole
przyjaźnie i relacje z innymi osobami w tym samym wieku
życie towarzyskie
relacje rodzinne
zachowanie
przemyślenia na temat przyszłości

Ważne jest, aby dziecko chore na SM miało dostęp do pedagogów szkolnych, terapeutów i innych osób oraz zasobów, które mogą mu pomóc w pokonaniu tych wyzwań. Powinni być zachęcani do mówienia o swoich doświadczeniach i problemach.

Wsparcie ze strony nauczycieli, rodziny, duchowieństwa i innych członków społeczności może również pomóc dzieciom skutecznie radzić sobie z tymi problemami.

Życie oczekiwana długość życia i perspektywy dla dzieci i nastolatków z SM

SM jest chorobą przewlekłą i postępującą, ale nie jest śmiertelna i zwykle nie obniża oczekiwanej długości życia. Dzieje się tak bez względu na to, ile masz lat, kiedy się zaczyna.

U większości dzieci ze stwardnieniem rozsianym w końcu następuje postęp od typu rzutowo-remisyjnego do nieodwracalnej niepełnosprawności. Choroba zwykle postępuje wolniej u dzieci i nastolatków, a znaczące upośledzenie rozwija się około 10 lat później niż wtedy, gdy SM zaczyna się w wieku dorosłym.

Jednak ponieważ choroba zaczyna się w młodszym wieku, dzieci zwykle potrzebują stałej pomocy około 10 lat wcześniej niż dzieci z SM o początku w wieku dorosłym.

Dzieci częściej zaostrzenia niż u dorosłych w ciągu pierwszych kilku lat po rozpoznaniu. Ale oni również wychodzą z nich i dochodzą do remisji szybciej niż ludzie, u których zdiagnozowano jako dorośli.

Dziecięcego SM nie można wyleczyć ani zapobiec, ale poprzez leczenie objawów, rozwiązywanie problemów emocjonalnych i społecznych oraz utrzymywanie zdrowy styl życia, dobra jakość życia jest możliwa.