Pierwotna niewydolność jajników

Omówienie

Pierwotna niewydolność jajników - zwana również przedwczesną niewydolnością jajników - występuje, gdy jajniki przestają normalnie funkcjonować przed 40. rokiem życia. W takim przypadku jajniki nie wytwarzają normalnych ilości hormonu estrogenu ani nie uwalniają go jaja regularnie. Ten stan często prowadzi do bezpłodności.

Pierwotna niewydolność jajników jest czasami mylona z przedwczesną menopauzą, ale te stany nie są takie same. Kobiety z pierwotną niewydolnością jajników mogą mieć nieregularne lub sporadyczne miesiączki przez lata, a nawet zajść w ciążę. Ale kobiety z przedwczesną menopauzą przestają mieć miesiączki i nie mogą zajść w ciążę.

Przywrócenie poziomu estrogenu u kobiet z pierwotną niewydolnością jajników pomaga zapobiegać niektórym powikłaniom, które występują w wyniku niskiego poziomu estrogenu, takim jak osteoporoza.

Objawy

Oznaki i objawy pierwotnej niewydolności jajników są podobne do objawów menopauzy lub niedoboru estrogenów. Obejmują one:

• Nieregularne lub pomijane miesiączki, które mogą występować latami lub rozwijać się po ciąży lub po zaprzestaniu stosowania tabletek antykoncepcyjnych
• Trudności z zajściem w ciążę
• Uderzenia gorąca
• Nocne poty
• Suchość pochwy
• Suchość oczu
• Drażliwość lub trudności z koncentracją
• Zmniejszona pożądanie seksualne

Kiedy iść do lekarza

Jeśli spóźniasz się z miesiączką przez trzy miesiące lub dłużej, skontaktuj się z lekarzem, aby ustalić przyczynę. Możesz przegapić swój okres z wielu powodów - w tym z ciąży, stresu, zmiany diety lub nawyków ćwiczeń - ale najlepiej poddać się ocenie, gdy zmieni się cykl menstruacyjny.

Nawet jeśli nie nie mając miesiączki, wskazane jest, aby skonsultować się z lekarzem, aby dowiedzieć się, co powoduje zmianę. Niski poziom estrogenu może prowadzić do utraty masy kostnej i zwiększonego ryzyka chorób serca.

Przyczyny

Pierwotna niewydolność jajników może być spowodowana przez:

• Chromosomalne wady. Niektóre zaburzenia genetyczne są związane z pierwotną niewydolnością jajników. Należą do nich mozaikowy zespół Turnera - w którym kobieta ma tylko jeden normalny chromosom X i zmieniony drugi chromosom X - oraz zespół łamliwego chromosomu X - w którym chromosomy X są kruche i pękają.
• Toksyny. Chemioterapia i radioterapia są częstymi przyczynami niewydolności jajników wywołanej toksynami. Te terapie mogą uszkodzić materiał genetyczny w komórkach. Inne toksyny, takie jak dym papierosowy, chemikalia, pestycydy i wirusy, mogą przyspieszyć niewydolność jajników.
• Odpowiedź układu odpornościowego na tkankę jajnika (choroba autoimmunologiczna). W tej rzadkiej postaci układ odpornościowy wytwarza przeciwciała przeciwko tkance jajnika, uszkadzając mieszki jajowe zawierające komórkę jajową i uszkadzając komórkę jajową. Nie jest jasne, co wywołuje odpowiedź immunologiczną, ale ekspozycja na wirusa jest jedną z możliwości.
• Nieznane czynniki. Przyczyna pierwotnej niewydolności jajników jest często nieznana (idiopatyczna). Twój lekarz może zalecić dalsze badania w celu znalezienia przyczyny, ale w wielu przypadkach przyczyna pozostaje niejasna.

Czynniki ryzyka

Czynniki zwiększające ryzyko rozwoju pierwotnego jajnika niedobór obejmuje:

• Wiek. Ryzyko wzrasta między 35 a 40 rokiem życia. Chociaż pierwotna niewydolność jajników jest rzadka przed 30 rokiem życia, możliwa jest u młodszych kobiet, a nawet u nastolatków.
• Historia rodziny. Posiadanie historii rodzinnej pierwotnej niewydolności jajników zwiększa ryzyko rozwoju tego zaburzenia.
• Operacja jajników. Zabiegi operacyjne obejmujące jajniki zwiększają ryzyko pierwotnej niewydolności jajników.

Powikłania

Powikłania pierwotnej niewydolności jajników obejmują:

• Niepłodność. Niemożność zajścia w ciążę może być powikłaniem pierwotnej niewydolności jajników. W rzadkich przypadkach ciąża jest możliwa do wyczerpania komórek jajowych.
• Osteoporoza. Hormon estrogen pomaga w utrzymaniu mocnych kości. Kobiety z niskim poziomem estrogenu mają zwiększone ryzyko rozwoju słabych i łamliwych kości (osteoporoza), które są bardziej podatne na złamania niż zdrowe kości.
• Depresja lub lęk. Ryzyko niepłodności i innych powikłań wynikających z niskiego poziomu estrogenu powoduje u niektórych kobiet depresję lub lęk.
• Choroby serca. Wczesna utrata estrogenu może zwiększyć ryzyko.

Diagnoza

Większość kobiet ma niewiele objawów pierwotna niewydolność jajników, ale lekarz może podejrzewać ten stan, jeśli masz nieregularne miesiączki lub masz problemy z zajściem w ciążę. Diagnoza zwykle obejmuje badanie fizykalne, w tym badanie miednicy. Twój lekarz może zadawać pytania dotyczące Twojego cyklu miesiączkowego, narażenia na toksyny, takie jak chemioterapia lub radioterapia, oraz wcześniejszej operacji jajników.

Twój lekarz może zalecić jeden lub więcej testów w celu sprawdzenia:

• Ciąża. Test ciążowy sprawdza nieoczekiwaną ciążę, jeśli jesteś w wieku rozrodczym i nie wystąpiła miesiączka.
• Poziomy hormonów. Twój lekarz może sprawdzić poziom wielu hormonów we krwi, w tym hormonu folikulotropowego (FSH), rodzaju estrogenu zwanego estradiolem oraz hormonu stymulującego produkcję mleka kobiecego (prolaktyna).
• Niektóre geny lub wady genetyczne. Możesz mieć test kariotypu, aby znaleźć nieprawidłowości w twoich chromosomach. Twój lekarz może również sprawdzić, czy masz gen związany z zespołem łamliwego chromosomu X o nazwie FMR1.

Leczenie

Leczenie pierwotnej niewydolności jajników zwykle koncentruje się na problemach, które wynikają z niedoboru estrogenu. Twój lekarz może zalecić:

• Terapia estrogenami. Terapia estrogenami może pomóc w zapobieganiu osteoporozie, a także łagodzić uderzenia gorąca i inne objawy niedoboru estrogenu. Twój lekarz zazwyczaj przepisuje estrogen wraz z hormonem progesteronu, zwłaszcza jeśli nadal masz macicę. Dodanie progesteronu chroni wyściółkę macicy (endometrium) przed zmianami przedrakowymi, które mogą być spowodowane przyjmowaniem samego estrogenu.

  Połączenie hormonów może spowodować nawrót miesiączki, ale nie przywróci funkcji jajników. W zależności od stanu zdrowia i preferencji, możesz przyjmować terapię hormonalną do około 50 lub 51 roku życia - czyli do średniego wieku naturalnej menopauzy.

  U starszych kobiet długotrwała terapia estrogenami i progestagenami wiąże się ze zwiększonym ryzyko chorób serca i naczyń krwionośnych (sercowo-naczyniowych) i raka piersi. Jednak u młodych kobiet z pierwotną niewydolnością jajników korzyści płynące z terapii hormonalnej przewyższają potencjalne ryzyko.

• Suplementy wapnia i witaminy D. Oba składniki odżywcze są ważne w zapobieganiu osteoporozie i możesz nie mieć wystarczającej ilości w swojej diecie lub ekspozycji na światło słoneczne. Twój lekarz może zasugerować badanie gęstości kości przed rozpoczęciem stosowania suplementów, aby uzyskać pomiar wyjściowy.

  W przypadku kobiet w wieku od 19 do 50 lat eksperci na ogół zalecają 1000 miligramów (mg) wapnia dziennie w pożywieniu lub suplementach, zwiększając do 1200 mg dziennie dla kobiet w wieku 51 lat i starszych.

  Optymalna dzienna dawka witaminy D nie jest jeszcze jasna. Dobrym punktem wyjścia dla dorosłych jest od 600 do 800 jednostek międzynarodowych (IU) dziennie, poprzez żywność lub suplementy. Jeśli poziom witaminy D we krwi jest niski, lekarz może zasugerować większe dawki.

Leczenie niepłodności

Nie udowodniono, że leczenie przywraca płodność. Niektóre kobiety i ich partnerzy dążą do zajścia w ciążę poprzez zapłodnienie in vitro przy użyciu komórek jajowych dawców. Procedura polega na usunięciu komórek jajowych dawcy i zapłodnieniu ich nasieniem partnera w laboratorium. Zapłodnione jajeczko (zarodek) jest następnie umieszczane w macicy.

Styl życia i domowe sposoby

Dowiedzenie się, że masz pierwotną niewydolność jajników, może być emocjonalnie trudne. Ale dzięki odpowiedniemu leczeniu i dbaniu o siebie możesz oczekiwać zdrowego życia.

• Dowiedz się o alternatywach dla posiadania dzieci. Jeśli chcesz dołączyć do swojej rodziny, porozmawiaj ze swoim lekarzem o możliwościach, takich jak zapłodnienie in vitro przy użyciu jaj dawcy lub adopcja.
• Porozmawiaj z lekarzem o najlepszych opcjach antykoncepcji. Niewielki odsetek kobiet z pierwotną niewydolnością jajników rodzi się samoistnie. Jeśli nie chcesz zajść w ciążę, rozważ zastosowanie antykoncepcji.
• Zadbaj o mocne kości. Jedz dietę bogatą w wapń, wykonuj ćwiczenia obciążające, takie jak chodzenie i ćwiczenia siłowe dla górnej części ciała i nie pal. Zapytaj swojego lekarza, czy potrzebujesz suplementów wapnia i witaminy D.
• Śledź swój cykl menstruacyjny. Jeśli przegapisz okres podczas terapii hormonalnej, który powoduje miesięczny cykl, zrób test ciążowy.

Radzenie sobie i wsparcie

Jeśli miałaś nadzieję na przyszłą ciążę, rozpoznanie pierwotnej niewydolności jajników może wywołać przytłaczające uczucie utraty - nawet jeśli już rodziłaś. Żałoba jest normalna. Zasięgnij porady, jeśli jej potrzebujesz lub jeśli uważasz, że pomogłoby to w radzeniu sobie.

• Bądź otwarty ze swoim partnerem. Porozmawiaj ze swoim partnerem i słuchaj go, dzieląc się swoimi odczuciami z powodu tej nieoczekiwanej zmiany w planach powiększania rodziny.
• Poznaj dostępne opcje. Jeśli nie masz dzieci i chcesz ich mieć, lub chcesz mieć więcej dzieci, poszukaj alternatywnych rozwiązań, takich jak zapłodnienie in vitro z wykorzystaniem komórek jajowych dawcy lub adopcja.
• Szukaj wsparcia. Rozmowa z innymi, którzy przechodzą przez to samo, może dostarczyć cennych informacji i zrozumienia w czasie zamieszania i niepewności. Poradnictwo może pomóc ci dostosować się do okoliczności i konsekwencji na przyszłość. Zapytaj swojego lekarza o krajowe lub lokalne grupy wsparcia lub poszukaj społeczności internetowej jako ujścia swoich uczuć i źródła informacji.
• Daj sobie czas. Pogodzenie się z diagnozą jest procesem stopniowym. W międzyczasie dbaj o siebie, dobrze się odżywiając, ćwicząc i odpoczywając.

Przygotowanie do wizyty

Twoje pierwsze spotkanie prawdopodobnie odbędzie się z głównym lekarza opiekującego się lub ginekologa. Jeśli szukasz leczenia niepłodności, możesz zostać skierowany do lekarza specjalizującego się w hormonach rozrodczych i optymalizacji płodności (endokrynolog rozrodu).

Co możesz zrobić

Kiedy umówić się na wizytę, zapytaj, czy jest coś, co musisz zrobić z wyprzedzeniem, na przykład pości przed wykonaniem określonego testu. Zrób listę:

• Twoje objawy, w tym spóźnione miesiączki i czas ich braku
• Kluczowe informacje osobiste, takie jak poważne stresy, ostatnie zmiany w życiu i historia medyczna twojej rodziny
• historia twojego zdrowia, zwłaszcza historia reprodukcji, wszelkie przeszłe operacje jajników i możliwe narażenie na chemikalia lub promieniowanie.
• wszystkie przyjmowane leki, witaminy i inne suplementy, w tym dawki
• Pytania, które należy zadać lekarzowi

Jeśli to możliwe, weź ze sobą członka rodziny lub przyjaciela, aby pomógł Ci zapamiętać wszystkie podane informacje.

W przypadku pierwotnej niewydolności jajników lekarz może zadać kilka pytań:

• Jaka jest najbardziej prawdopodobna przyczyna moich nieregularnych miesiączek?
• Jakie są inne możliwe przyczyny tam?
• Jakich testów potrzebuję?
• Jakie zabiegi są dostępne? Jakich skutków ubocznych mogę się spodziewać?
• W jaki sposób te zabiegi wpłyną na moją seksualność?
• Co według Ciebie jest dla mnie najlepszym sposobem postępowania?
• Ja mieć inne schorzenia. Jak najlepiej zarządzać nimi razem?
• Czy powinienem zobaczyć się ze specjalistą?
• Czy masz materiały drukowane, które mogę mieć? Jakie strony internetowe polecasz?

Nie wahaj się zadawać innych pytań, które pojawiają się podczas wizyty.

Czego można oczekiwać od lekarza

Twój lekarz prawdopodobnie zada pytania, takie jak:

• Kiedy zaczęłaś brakować miesiączki?
• Czy masz uderzenia gorąca, suchość pochwy lub inne objawy menopauzy? objawy? Od jak dawna?
• Czy miałaś operację jajników?
• Czy byłaś leczona z powodu raka?
• Czy Ty lub ktoś z rodziny cierpi na choroby układowe lub autoimmunologiczne, takich jak niedoczynność tarczycy lub toczeń?
• Czy u członków Twojej rodziny zdiagnozowano pierwotną niewydolność jajników?
• Jak bardzo cierpisz z powodu objawów?
• Czy czujesz się przygnębiony?
• Czy miałeś trudności z poprzednimi ciążami?