Leukodystrofia metachromatyczna

Omówienie

Leukodystrofia metachromatyczna jest rzadkim schorzeniem dziedzicznym (genetycznym), które powoduje odkładanie się substancji tłuszczowych (lipidów) w komórkach, szczególnie w mózgu, rdzeniu kręgowym i nerwach obwodowych. To nagromadzenie jest spowodowane niedoborem enzymu, który pomaga rozkładać lipidy zwane sulfatydami. Mózg i układ nerwowy stopniowo tracą funkcję, ponieważ substancja pokrywająca i chroniąca komórki nerwowe (mielina) jest uszkodzona.

Istnieją trzy formy leukodystrofii metachromatycznej, które obejmują różne przedziały wiekowe: postać późna infantylna, postać młodzieńcza forma i forma dla dorosłych. Oznaki i objawy mogą się różnić. Forma infantylna jest najczęstsza i rozwija się szybciej niż inne formy.

Nie ma jeszcze lekarstwa na leukodystrofię metachromatyczną. W zależności od formy i wieku zachorowania, wczesna identyfikacja i leczenie mogą pomóc w opanowaniu niektórych objawów przedmiotowych i podmiotowych oraz opóźnić postęp choroby.

Objawy

Uszkodzenie ochronnej mieliny pokrywającej nerwy powoduje postępujące pogarszanie się funkcji mózgu i układu nerwowego, w tym:

• Utrata zdolności wykrywania wrażeń, takich jak dotyk, ból, ciepło i dźwięk
• Utrata zdolności intelektualnych , myślenie i pamięć
• Utrata zdolności motorycznych, takich jak chodzenie, poruszanie się, mówienie i połykanie
• Sztywne, sztywne mięśnie, słaba funkcja mięśni i paraliż
• Utrata funkcji pęcherza i jelit
• Problemy z woreczkiem żółciowym
• Ślepota
• Utrata słuchu
• Napady drgawkowe
• Emocjonalne i behawioralne problemy, w tym niestabilne emocje i nadużywanie substancji

Każda forma leukodystrofii metachromatycznej występuje w innym wieku i może mieć różne początkowe oznaki i objawy oraz tempo progresji:

• Postać późno infantylna. Jest to najczęstsza postać leukodystrofii metachromatycznej, rozpoczynająca się w wieku około 2 lat lub młodsza. Szybko następuje postępująca utrata mowy i funkcji mięśni. Dzieci z tą formą często nie przeżywają dłużej niż dzieciństwo.
• Forma młodzieńcza. Jest to druga najczęściej występująca postać i zaczyna się u dzieci w wieku od 3 do 16 lat. Wczesne objawy to problemy behawioralne i poznawcze oraz narastające trudności w szkole. Może wystąpić utrata zdolności chodzenia. Chociaż postać młodzieńcza nie rozwija się tak szybko, jak postać późno infantylna, przeżycie trwa zazwyczaj mniej niż 20 lat od pojawienia się objawów.
• Postać dorosła. Ta forma jest mniej powszechna i zwykle rozpoczyna się po 16 roku życia. Objawy postępują powoli i mogą zaczynać się od problemów z zachowaniem i psychiatrią, nadużywania narkotyków i alkoholu oraz problemów ze szkołą i pracą. Mogą wystąpić objawy psychotyczne, takie jak urojenia i halucynacje. Przebieg tej postaci jest zróżnicowany, z okresami stabilnych objawów i okresami szybkiego pogorszenia funkcjonowania. Dorośli mogą przeżyć kilka dziesięcioleci po wystąpieniu pierwszych objawów.

Kiedy iść do lekarza

Porozmawiaj z lekarzem, jeśli zauważysz jakiekolwiek objawy wymienione powyżej lub jeśli masz obawy dotyczące własne oznaki lub objawy.

Przyczyny

Leukodystrofia metachromatyczna jest chorobą dziedziczną spowodowaną przez nieprawidłowy (zmutowany) gen. Stan ten jest dziedziczony autosomalnie recesywnie. Nieprawidłowy gen recesywny znajduje się na jednym z chromosomów nieseksualnych (autosomy). Aby odziedziczyć zaburzenie autosomalne recesywne, oboje rodzice muszą być nosicielami, ale zazwyczaj nie wykazują objawów choroby. Chore dziecko dziedziczy dwie kopie nieprawidłowego genu - po jednej od każdego z rodziców.

Najczęstszą przyczyną leukodystrofii metachromatycznej jest mutacja w genie ARSA. Ta mutacja powoduje brak enzymu, który rozkłada lipidy zwane sulfatydami, które gromadzą się w mielinie.

Rzadko leukodystrofia metachromatyczna jest spowodowana niedoborem innego rodzaju białka (białka aktywatora), które ulega rozkładowi sulfatydy. Jest to spowodowane mutacją w genie PSAP.

Nagromadzenie sulfatydów jest toksyczne i niszczy komórki wytwarzające mielinę - zwane także białą - które chronią nerwy. Powoduje to uszkodzenie funkcji komórek nerwowych w mózgu, rdzeniu kręgowym i nerwach obwodowych.

Diagnoza

Twój lekarz przeprowadzi badanie fizykalne - w tym badanie neurologiczne - i oceni objawy i historię medyczną, aby sprawdzić objawy leukodystrofii metachromatycznej.

Twój lekarz może zlecić testy w celu zdiagnozowania zaburzenia. Testy te pomagają również określić, jak poważne jest zaburzenie.

• Testy laboratoryjne. Badania krwi szukają niedoboru enzymu, który powoduje leukodystrofię metachromatyczną. Można wykonać testy moczu, aby sprawdzić poziom siarczanów.
• Testy genetyczne. Twój lekarz może przeprowadzić testy genetyczne pod kątem mutacji w genie związanym z leukodystrofią metachromatyczną. Może również zalecić badanie członków rodziny, zwłaszcza kobiet w ciąży (badanie prenatalne), pod kątem mutacji w genie.
• Badanie przewodnictwa nerwowego. Ten test mierzy elektryczne impulsy nerwowe i funkcję w mięśniach i nerwach, przepuszczając niewielki prąd przez elektrody na skórze. Twój lekarz może użyć tego testu do wyszukania uszkodzenia nerwów (neuropatii obwodowej), które jest częste u osób z leukodystrofią metachromatyczną.
• Rezonans magnetyczny (MRI). Ten test wykorzystuje silne magnesy i fale radiowe do tworzenia szczegółowych obrazów mózgu. Mogą one zidentyfikować charakterystyczny wzór w paski (tigroid) nieprawidłowej istoty białej (leukodystrofii) w mózgu.
• Testy psychologiczne i poznawcze. Twój lekarz może ocenić zdolności psychologiczne i myślowe (poznawcze) oraz ocenić zachowanie. Testy te mogą pomóc określić, jak stan wpływa na funkcjonowanie mózgu. Problemy psychiatryczne i behawioralne mogą być pierwszymi objawami leukodystrofii metachromatycznej u młodocianych i dorosłych.

Leczenie

Leukodystrofii metachromatycznej nie można jeszcze wyleczyć, ale badania kliniczne utrzymują pewna obietnica przyszłego leczenia. Obecne leczenie ma na celu zapobieganie uszkodzeniom nerwów, spowolnienie postępu choroby, zapobieganie powikłaniom oraz zapewnienie opieki podtrzymującej. Wczesne rozpoznanie i interwencja mogą poprawić wyniki niektórych osób z zaburzeniem.

W miarę postępu choroby wzrasta poziom opieki wymaganej do zaspokojenia codziennych potrzeb. Twój zespół medyczny będzie współpracował z Tobą, aby pomóc w radzeniu sobie z oznakami i objawami oraz spróbuje poprawić jakość życia. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o możliwości wzięcia udziału w badaniu klinicznym.

Leukodystrofię metachromatyczną można leczyć kilkoma metodami:

• Leki. Leki mogą łagodzić oznaki i objawy, takie jak problemy behawioralne, drgawki, trudności ze snem, problemy żołądkowo-jelitowe, infekcje i ból.
• Terapia fizyczna, zajęciowa i logopedyczna. Pomocna może być fizjoterapia mająca na celu zwiększenie elastyczności mięśni i stawów oraz utrzymanie zakresu ruchu. Terapia zajęciowa i logopedyczna mogą pomóc w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania.
• Pomoc żywieniowa. Współpraca ze specjalistą ds. Żywienia (dietetykiem) może pomóc w zapewnieniu prawidłowego odżywiania. Ostatecznie połknięcie jedzenia lub płynu może stać się trudne. W miarę postępu choroby może to wymagać urządzeń wspomagających karmienie.
• Inne metody leczenia. W miarę postępu choroby mogą być potrzebne inne metody leczenia. Przykłady obejmują wózek inwalidzki, chodzik lub inne urządzenia wspomagające; wentylacja mechaniczna ułatwiająca oddychanie; zabiegi mające na celu zapobieganie lub rozwiązywanie powikłań; oraz opieka długoterminowa lub hospitalizacja.

Opieka nad leukodystrofią metachromatyczną może być złożona i zmieniać się w czasie. Regularne wizyty kontrolne z zespołem lekarzy doświadczonych w leczeniu tej choroby mogą pomóc w zapobieganiu niektórym komplikacjom i połączyć Cię z odpowiednim wsparciem w domu, szkole lub pracy.

Potencjalne przyszłe terapie

Potencjalne metody leczenia leukodystrofii metachromatycznej, które są badane, obejmują:

• Terapię genową i inne rodzaje terapii komórkowej, które wprowadzają zdrowe geny w celu zastąpienia chorych.
• Enzym zastępcza lub terapia wzmacniająca aby zmniejszyć gromadzenie się substancji tłuszczowych
• Terapia redukcji substratu, która zmniejsza produkcję substancji tłuszczowych

Badania kliniczne

Radzenie sobie i wsparcie

Opieka nad dzieckiem lub członkiem rodziny z przewlekłym i stopniowo pogarszającym się zaburzeniem, takim jak leukodystrofia metachromatyczna, może być stresujące i wyczerpujące. Poziom codziennej opieki fizycznej wzrasta wraz z postępem choroby. Możesz nie wiedzieć, czego się spodziewać, i możesz martwić się o swoją zdolność do zapewnienia potrzebnej opieki.

Rozważ następujące kroki, aby się przygotować:

• Dowiedz się o zaburzeniu. Dowiedz się jak najwięcej o leukodystrofii metachromatycznej. Wtedy możesz dokonać najlepszego wyboru i być rzecznikiem siebie lub swojego dziecka.
• Znajdź zespół zaufanych specjalistów. Musisz podjąć ważne decyzje dotyczące opieki. Centra medyczne z zespołami specjalistycznymi mogą udzielić informacji o zaburzeniu, skoordynować opiekę między specjalistami, pomóc w ocenie opcji i zapewnić leczenie.
• Poszukaj innych rodzin. Rozmowa z ludźmi, którzy borykają się z podobnymi wyzwaniami, może dostarczyć Ci informacji i wsparcia emocjonalnego. Zapytaj swojego lekarza o grupy wsparcia w Twojej społeczności. Jeśli grupa nie jest dla Ciebie, być może Twój lekarz może skontaktować Cię z rodziną, która miała do czynienia z chorobą. Możesz też znaleźć wsparcie grupowe lub indywidualne w Internecie.
• Rozważ wsparcie dla opiekunów. Poproś o pomoc lub zaakceptuj pomoc w opiece nad ukochaną osobą, gdy zajdzie taka potrzeba. Opcje dodatkowego wsparcia mogą obejmować pytanie o źródła opieki zastępczej, proszenie rodziny i przyjaciół o wsparcie oraz poświęcenie czasu na własne zainteresowania i zajęcia. Poradnictwo z lekarzem psychiatrycznym może pomóc w przystosowaniu się i radzeniu sobie.